Europejski Dzień Mózgu: rosnące wyzwania neurologii  

18 marca obchodzimy Europejski Dzień Mózgu, którego celem jest zwrócenie uwagi na kluczową rolę tego organu oraz znaczenie profilaktyki zdrowia układu nerwowego. To także dobry moment, by przypomnieć sobie, jak ogromny wpływ na kondycję mózgu ma nasza dieta i styl życia. 

Mózg nazywany jest „centrum dowodzenia” organizmu, ponieważ przetwarza wszystkie docierające do nas bodźce – przypomina w okolicznościowym komunikacie Ministerstwo Zdrowia. Dzięki niemu widzimy, słyszymy, czujemy, zapamiętujemy i analizujemy informacje. Składa się z dwóch półkul, z których każda pełni odmienne funkcje. Lewa półkula odpowiada za mowę, rozumienie języka, czytanie, pisanie oraz logiczne myślenie. Jest związana z odczuwaniem pozytywnych emocji. Prawa półkula odpowiada za kreatywność, myślenie abstrakcyjne, wyobraźnię, zdolności artystyczne i muzyczne, intuicję oraz przetwarzanie emocji o negatywnym zabarwieniu.

Ważna jest odpowiednia dieta

Aby mózg funkcjonował sprawnie, warto zadbać o codzienne menu. Kluczowe jest ograniczenie produktów wysoko przetworzonych i zastąpienie ich żywnością bogatą w składniki odżywcze. Co warto włączyć do diety? 

• warzywa i owoce (także suszone), 

• witaminy D, C, A, E, 

• minerały: potas, żelazo, magnez, cynk, jod, chrom, mangan, 

• antyoksydanty i lecytynę, 

• odpowiednią ilość wody. 

Niedobory tych składników mogą prowadzić do niepokoju, drażliwości, bólów głowy, problemów ze snem, przewlekłego zmęczenia czy obniżonego nastroju. Co szkodzi mózgowi?

• palenie papierosów (także bierne),

• nadmiar cukru i alkoholu

• sztuczne dodatki do żywności

• fast food i przejadanie się

• nadciśnienie, cukrzyca i nadwaga

Choroby neurologiczne: rosnące wyzwanie zdrowotne 

Dla lekarzy najbardziej interesująca powinna być skala problemu i wynikająca z niej zmiana potrzeb zdrowotnych społeczeństwa. Według raportu WHO Global Status Report on Neurology z października 2025 r., na świecie żyje ponad 3 miliardy osób z chorobami neurologicznymi, takimi jak udary, padaczka, migrena, stwardnienie rozsiane, choroba Alzheimera, Parkinsona czy liczne choroby rzadkie. Każdego roku powodują one 11 milionów zgonów. Europa należy do regionów o jednym z najwyższych obciążeń chorobami neurologicznymi, mimo dobrze rozwiniętej opieki medycznej. Schorzenia mózgu są jedną z głównych przyczyn niepełnosprawności i zgonów, a koszty ich leczenia przekraczają 1,7 biliona euro rocznie. Jak dbać o mózg na co dzień? 

Profilaktyka jest kluczowa. Warto: 

• regularnie kontrolować poziom cukru, cholesterolu i ciśnienie tętnicze, 

• dbać o zbilansowaną dietę bogatą w zdrowe tłuszcze i warzywa, 

• zapewniać sobie odpowiednią ilość ruchu i snu, 

• trenować mózg poprzez rozwijanie pasji, naukę nowych umiejętności i aktywność intelektualną, 

• słuchać muzyki, która wspiera procesy poznawcze, 

• unikać używek