Koalicja na Rzecz Zdrowia Jamy Ustnej startuje z programem dla przedszkoli i szkół 

Ponad 80 proc. dzieci w wieku 6–10 lat w Polsce ma próchnicę, mimo że jest to choroba możliwa do uniknięcia. W odpowiedzi na ten problem Koalicja na Rzecz Zdrowia Jamy Ustnej uruchomiła w Bielsku-Białej pilotażowy program edukacyjny skierowany do przedszkoli oraz uczniów klas I–III szkół podstawowych w województwie śląskim.

Systemowe działania profilaktyczne prowadzone w placówkach oświatowych mogą realnie poprawić stan zdrowia najmłodszych i w dłuższej perspektywie ograniczyć koszty leczenia. Choroby jamy ustnej wpływają bowiem nie tylko na zdrowie fizyczne, lecz także na samoocenę, relacje rówieśnicze i codzienne funkcjonowanie dzieci.

Eksperci podkreślają, że profilaktyka stomatologiczna należy do najbardziej efektywnych narzędzi poprawy zdrowia publicznego. Z analiz raportu „Health Inclusivity Index”, opracowanego przez firmę Haleon, wynika, że sama próchnica generuje dla polskiego systemu ochrony zdrowia koszty rzędu 4 mld zł rocznie. Jednocześnie podniesienie poziomu wiedzy zdrowotnej społeczeństwa może przynieść nawet 16 mld zł oszczędności dzięki działaniom edukacyjnym i profilaktycznym.

– Profilaktyka stomatologiczna to jedna z najbardziej opłacalnych inwestycji w zdrowie społeczeństwa. Wczesna edukacja pozwala uniknąć bólu, powikłań i kosztownego leczenia w przyszłości. Naczelna Izba Lekarska wspiera i promuje wszystkie inicjatywy związane z profilaktyką prozdrowotną, zwłaszcza w zakresie zdrowia jamy ustnej – zaznaczył dr Paweł Barucha, wiceprezes Naczelnej Rady Lekarskiej.

– W Polsce wciąż wyzwaniem pozostaje ograniczony dostęp do opieki dentystycznej, ponieważ stomatologia w dużej mierze funkcjonuje w sektorze prywatnym. Tym większe znaczenie mają profilaktyka, codzienne nawyki i budowanie świadomości. W tym obszarze możemy osiągnąć bardzo wiele relatywnie niewielkim kosztem – podkreśliła senator dr n. med. Agnieszka Gorgoń-Komor, wiceprzewodnicząca Senackiej Komisji Zdrowia oraz honorowa patronka programu.

Senator zwróciła uwagę, że dobrym wzorem są kraje skandynawskie, gdzie profilaktyka rozpoczyna się bardzo wcześnie, a edukacja zdrowotna stanowi stały element szkolnej codzienności. – Najlepsze efekty osiąga się wtedy, gdy dobre nawyki kształtowane są od początku, a nie dopiero wtedy, gdy pojawiają się problemy zdrowotne – dodała.

Założenia programu

Wybór województwa śląskiego jako miejsca pilotażu nie jest przypadkowy. To jeden z najbardziej zurbanizowanych i zróżnicowanych społecznie regionów kraju, co pozwala przetestować rozwiązania możliwe do wdrożenia w skali ogólnopolskiej i dotrzeć do dzieci z różnych środowisk.

Program koncentruje się na praktycznym kształtowaniu codziennych nawyków higienicznych. Przedszkola i szkoły otrzymają gotowe scenariusze zajęć, materiały dydaktyczne oraz wsparcie organizacyjne. Lekcje będą prowadzone w dwóch modelach: przez nauczycieli lub przez studentów stomatologii.

Inicjatywa Koalicji opiera się na współpracy kluczowych instytucji:

Naczelna Izba Lekarska – główny ekspert merytoryczny, odpowiedzialny za jakość materiałów edukacyjnych i działania na rzecz wzmocnienia profilaktyki stomatologicznej w Polsce.

Polskie Towarzystwo Studentów Stomatologii – „siła napędowa” programu w terenie; wolontariusze będą prowadzić warsztaty w szkołach i przedszkolach.

Fundacja Zdrowego Postępu – odpowiada za kontakt z placówkami, koordynację zgłoszeń i dystrybucję materiałów edukacyjnych.

Konfederacja Lewiatan – wspiera rozpoznawalność programu w środowisku biznesowym i zachęca pracodawców do działań na rzecz zdrowia pracowników.

Inauguracja w Bielsku-Białej

Spotkanie inaugurujące miało interaktywny charakter. Uczestnicy mogli zobaczyć, jak będą wyglądały zajęcia, poznać skalę problemu oraz wziąć udział w rozmowach o wpływie zdrowia jamy ustnej na dobrostan psychiczny dzieci.

W wydarzeniu uczestniczyły m.in. senator RP Joanna Sekuła, śląska kurator oświaty Aleksandra Dyla, przedstawiciele urzędu marszałkowskiego oraz lokalnych władz oświatowych i zdrowotnych.

Zdrowie jamy ustnej to codzienne wybory i konkretne działania, które realnie wpływają na kondycję całego organizmu. – Dlatego Haleon stawia na praktykę i z pełnym zaangażowaniem wspiera inicjatywy budujące zdrowe nawyki już od najmłodszych lat – powiedziała Agnieszka Kępińska‑Sadowska, dyrektor ds. komunikacji i relacji zewnętrznych Haleon w Europie Środkowej i Wschodniej.

– Stan zdrowia jamy ustnej, zwłaszcza obecność próchnicy, istotnie obniża jakość życia dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym. To nie tylko ból i dyskomfort, lecz także częstsze występowanie obniżonego nastroju, lęku, stresu i niższej samooceny. Dlatego profilaktykę i edukację warto traktować jako element troski o dobrostan dziecka, a nie wyłącznie o stan uzębienia – podkreśliła Joanna Bogdanowicz‑Antos, prezeska Fundacji Zdrowego Postępu.

W pilotażu ważną rolę odegrają studenci stomatologii, którzy będą wspierać przedszkola i szkoły w prowadzeniu zajęć. – Chętnie angażujemy się w działania edukacyjne i chcemy przekazywać dzieciom wiedzę w prosty, praktyczny sposób. Widzimy, że wciąż brakuje świadomości dotyczącej podstawowej profilaktyki próchnicy. Im wcześniej pokażemy, na czym polega właściwa higiena jamy ustnej, tym większa szansa, że ta wiedza przełoży się na trwałe, zdrowe nawyki – powiedział Tomasz Kinkel, Narodowy Koordynator ds. Profilaktyki i wiceprzewodniczący Polskiego Towarzystwa Studentów Stomatologii.