12 lutego 2026

Opieka geriatryczna: Prezydium NRL o kompetencjach pielęgniarek  

Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej negatywnie zaopiniowało projekt dokumentu dotyczący kompetencji pielęgniarki zaawansowanej praktyki w opiece geriatrycznej, który został przygotowany przez Zespół do spraw określenia obszarów i czynności zawodowych właściwych dla zaawansowanej praktyki pielęgniarek.

Fot. freepik.com

Negatywna ocena projektu wynika przede wszystkim ze zbyt szerokiego zakresu uprawnień przewidywanych dla zaawansowanych praktyk pielęgniarskich. Zastrzeżenia samorządu lekarskiego budzi m.in. zamiar przyznania prawa do kierowania pacjentów na badania laboratoryjne, obrazowe i czynnościowe oraz do samodzielnej interpretacji wyników, w tym badań TK i RM, co stanowi kompetencję zastrzeżoną wyłącznie dla lekarzy. „W przedstawionym projekcie z zakresu badań, które pielęgniarka zaawansowanej praktyki będzie mogła zlecić, nie wyłączono nawet badań stwarzających podwyższone ryzyko dla pacjenta” – podkreślono w stanowisku podjętym przez Prezydium NRL.

Samorząd lekarski jest przeciwny przyznaniu pielęgniarce zaawansowanej praktyki w geriatrii uprawnień do zlecania szerokiego katalogu świadczeń zdrowotnych – diagnostycznych, pielęgnacyjnych, leczniczych i profilaktycznych – bez wskazania konieczności działania pod bezpośrednim nadzorem lekarza, ponieważ jest to nierozerwalnie związane z procesem diagnostycznym, a rozpoznawanie chorób i stawianie diagnozy należy do ustawowych kompetencji lekarzy. Pozostaje to też w sprzeczności z inną częścią projektu, w której ograniczono uprawnienia pielęgniarki do koordynowania procesów diagnostycznoterapeutycznych jedynie w wybranych jednostkach chorobowych (m.in. demencja, sarkopenia, zespół kruchości, osteoporoza, przewlekła niewydolność żylna, rany przewlekłe, przewlekłe choroby układu oddechowego, nietrzymanie moczu).

Zastrzeżenia Prezydium NRL budzi ponadto propozycja przyznania pielęgniarce zaawansowanej praktyki prawa do samodzielnej preskrypcji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych. Obecnie uprawnienia pielęgniarek w zakresie wystawiania recept mają charakter wyjątkowy i obejmują jedynie wybrane substancje czynne, z wyłączeniem leków bardzo silnie działających, środków odurzających i substancji psychotropowych. Tak szeroki i otwarty katalog leków, jaki proponuje zespół, nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących regulacjach ani w dotychczasowym modelu wykonywania zawodu.