PChN wykrywana zbyt późno. Potrzebne są zmiany w diagnostyce
Eksperci ostrzegają, że przewlekła choroba nerek (PChN) w Polsce jest wykrywana zbyt późno, co skutkuje tysiącami przedwczesnych zgonów. Podczas posiedzenia Parlamentarnego Zespołu ds. Medycyny Bólu omówiono działania mające usprawnić diagnostykę i leczenie PChN, a następnie przedstawiono rekomendacje dla Ministerstwa Zdrowia i NFZ.
W Polsce na PChN cierpi ponad 4 mln osób, jednak jedynie 5 proc. ma postawioną diagnozę. Jak podkreśla prof. Magdalena Krajewska, konsultant krajowa w dziedzinie nefrologii, choroba przez długi czas może przebiegać bezobjawowo, co utrudnia jej wczesne rozpoznanie. Tymczasem szybka diagnoza pozwala wdrożyć leczenie spowalniające postęp schorzenia i zmniejszające ryzyko konieczności kosztownej terapii nerkozastępczej.
Co roku z powodu zbyt późnego wykrycia PChN umiera w Polsce około 80 tys. osób. Choroba znacząco zwiększa ryzyko powikłań sercowo‑naczyniowych — osoby po 65. roku życia mają sześciokrotnie wyższe ryzyko zgonu z powodu zawału serca lub udaru niż ryzyko konieczności dializoterapii.
Prof. Krajewska przypomina, że wczesne wykrycie PChN jest możliwe dzięki prostym badaniom, takim jak ogólne badanie moczu czy oznaczenie stężenia kreatyniny we krwi. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z grup ryzyka, m.in. osoby z nadciśnieniem tętniczym i cukrzycą. Kluczową rolę w diagnostyce odgrywają lekarze podstawowej opieki zdrowotnej, ponieważ liczba nefrologów w Polsce jest niewystarczająca.
Przedstawicielka MZ Magdalena Kramska, zapowiedziała włączenie badania stosunku albuminy do kreatyniny do ścieżki diagnostycznej w POZ, co ma usprawnić wczesne wykrywanie choroby. Z kolei prof. Jarosław Woroń, specjalista farmakologii klinicznej, kierownik w Zakładzie Farmakologii Klinicznej Katedry Farmakologii Wydziału Lekarskiego UJ CM w Krakowie zwrócił uwagę na znaczenie właściwie dobranej farmakoterapii, która może spowolnić rozwój powikłań.
Dr Marzena Domańska‑Sadynica z Fundacji Eksperci dla Zdrowia przedstawiła propozycje zmian dotyczących świadczeń zdrowotnych i kwalifikacji do programów lekowych. Podkreśliła, że dostęp do leczenia nefrologicznego jest nierówny — większość ośrodków koncentruje się w czterech województwach. Eksperci apelują również o wpisanie nefrologii na listę specjalizacji priorytetowych oraz skrócenie ścieżki pacjentów dializowanych do przeszczepu nerki.
