Półpasiec zagrożeniem dla seniorów: nowe wytyczne dotyczące szczepień

Nowe wytyczne rozszerzają zalecenia dotyczące szczepień przeciw półpaścowi: rekomendowane są wszystkim osobom po 50. roku życia – niezależnie od stanu zdrowia. 

Podczas konferencji prasowej zorganizowanej z okazji Tygodnia Wiedzy o Półpaścu podkreślano, że w Polsce rośnie zagrożenie tą chorobą, szczególnie wśród seniorów.

Według danych Centrum eZdrowia (CeZ) co roku diagnozuje się 118–142 tys. przypadków półpaśca. W 2025 r. najwięcej zachorowań odnotowano między majem a październikiem, choć może wystąpić o każdej porze roku.

– Półpasiec nie ma charakteru sezonowego – powiedziała dr hab. Ewa Augustynowicz z Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego PZH.

Prof. Joanna Zajkowska z Kliniki Chorób Zakaźnych i Neuroinfekcji Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku przypomniała, że zachorować może każdy, kto przebył ospę wietrzną. Wirus varicella zoster pozostaje bowiem w organizmie w stanie uśpienia w zwojach czuciowych układu nerwowego i może reaktywować się przy osłabieniu odporności. Szacuje się, że ospę wietrzną przebyło ok. 99,5 proc. osób po 40. roku życia.

Ryzyko reaktywacji wirusa rośnie wraz z wiekiem, gdy naturalna odporność stopniowo słabnie. Częściej chorują również osoby z przewlekłymi schorzeniami, takimi jak cukrzyca, nadciśnienie, choroby sercowonaczyniowe czy inne zaburzenia osłabiające układ immunologiczny. – Cukrzyca zwiększa ryzyko półpaśca, ponieważ obniża odporność – podkreślił prof. Leszek Czupryniak z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego. Dodał, że półpasiec może dodatkowo utrudniać kontrolę glikemii.

Szczepionka przeciw półpaścowi jest dostępna w Polsce od 2023 r. Od 2024 r. jest w pełni refundowana dla osób po 65. roku życia z wybranymi chorobami współistniejącymi, a dla dorosłych powyżej 18. roku życia z wybranymi schorzeniami – w 50 proc.

Jesienią 2025 r. polskie towarzystwa naukowe zaktualizowały zalecenia dotyczące szczepień przeciwko półpaścowi. Obecnie są rekomendowane wszystkim osobom po 50. roku życia, a także dorosłym od 18. roku życia z chorobami przewlekłymi zwiększającymi ryzyko zachorowania lub ciężkiego przebiegu półpaśca.

Do grupy tej należą m.in. cukrzyca, astma, łuszczyca, choroby zapalne jelit, choroby wątroby i nerek, schorzenia reumatyczne, choroby serca, depresja i inne przewlekłe zaburzenia psychiczne, choroba zwyrodnieniowa stawów, zespół policystycznych jajników, autoimmunologiczne choroby tarczycy oraz choroby onkologiczne i hematoonkologiczne.

Szczepienie zaleca się również osobom leczonym immunosupresyjnie oraz pacjentom po przeszczepieniu narządów lub szpiku. Jak podkreślają eksperci, skuteczność szczepionki jest wysoka, a dostępne badania wskazują, że odporność utrzymuje się ponad 10 lat – możliwe, że nawet dłużej, ponieważ obserwacje nadal trwają.

Źródło: PAP