Polskie badania nad ochroną leków w kosmosie nabierają tempa po misji IGNIS
Polscy naukowcy nadal badają, jak promieniowanie kosmiczne wpływa na trwałość leków zamkniętych w biodegradowalnych nośnikach polimerowych. Choć pobyt dr. Sławosza Uznańskiego‑Wiśniewskiego na ISS już się zakończył, eksperyment IGNIS wciąż dostarcza nowych danych. Badacze chcą ustalić, czy polimerowe matryce są w stanie skutecznie zabezpieczyć farmaceutyki przed degradacją w warunkach orbitalnych. Ostateczne wyniki poznamy pod koniec dekady, na przełomie 2028 i 2029 roku.
Jednym z najważniejszych elementów misji IGNIS jest eksperyment „Stability of Drugs”, w którym sprawdza się, jak leki zachowują się w polimerowych nośnikach podczas długotrwałej ekspozycji na promieniowanie kosmiczne. Dr inż. Jakub Włodarczyk z Centrum Materiałów Polimerowych i Węglowych PAN w Zabrzu wyjaśnia, że pierwsze zestawy próbek mają wrócić na Ziemię latem 2026 roku. Analiza danych potrwa jednak znacznie dłużej, pełne wnioski poznamy dopiero pod koniec dekady. To badania, które mogą okazać się kluczowe dla planowania wielomiesięcznych misji załogowych.
Zespół naukowców przygląda się biodegradowalnym systemom podawania leków, w których substancja czynna uwalnia się stopniowo: od kilkudziesięciu godzin aż po kilka tygodni. Do eksperymentu wybrano sześć różnych farmaceutyków, m.in. antybiotyki i leki przeciwdepresyjne, umieszczone w kilku wariantach polimerowych matryc. Celem jest ustalenie, czy lekkie polimery mogą stanowić skuteczną barierę dla promieniowania i zabezpieczać właściwości leków przechowywanych na orbicie. Równolegle prowadzone są testy porównawcze w warunkach ziemskich.
Jak podkreśla dr Włodarczyk, cały projekt powstaje z czystej naukowej pasji, bez wynagrodzeń, za to z ogromnym zaangażowaniem. Jeśli hipotezy badaczy się potwierdzą, ich praca może znacząco poprawić bezpieczeństwo farmakoterapii w przestrzeni kosmicznej. Misja IGNIS już teraz pokazuje, że polskie zespoły potrafią realizować ambitne projekty technologiczne na poziomie światowych standardów.
