Zaufanie, etyka i AI: głos samorządu lekarskiego na Kongresie Ochrony Danych
Wiceprezes NRL Klaudiusz Komor uczestniczył w Kongresie Ochrony Danych i Nowych Technologii, organizowanym przez UODO oraz Krajową Radę Radców Prawnych. Dyskusja koncentrowała się na kluczowych wyzwaniach związanych z cyfryzacją w ochronie zdrowia i funkcjonowaniu samorządów zawodowych.
Paneliści podkreślali, że choć nowoczesne narzędzia, w tym sztuczna inteligencja i szeroko rozumiana cyfryzacja, odgrywają coraz większą rolę w pracy lekarzy, prawników i innych przedstawicieli zawodów zaufania publicznego, to w centrum tych zmian zawsze musi pozostawać człowiek. Technologie mogą wspierać wykonywanie zawodu, jednak odpowiedzialność za podejmowane decyzje nie może zostać przeniesiona na systemy informatyczne, co ma fundamentalne znaczenie z perspektywy etyki zawodowej.
Wiceprezes NRL Klaudiusz Komor zwrócił uwagę na kluczową rolę zaufania pacjentów do lekarzy, które stanowi podstawę skutecznego leczenia. Podkreślił konieczność ochrony danych osobowych i zapobiegania ich wyciekom. Przypomniał również, że w 2024 r. przyjęto nowy Kodeks Etyki Lekarskiej, który jako pierwszy z kodeksów etycznych branżowych w Europie obejmuje zagadnienia związane ze sztuczną inteligencją i z cyfryzacją w medycynie.
Ochrona danych coraz ważniejsza
– Od zawsze powodzenie leczenia opierało się na wzajemnym zaufaniu między lekarzem a pacjentem. Jeżeli którakolwiek ze stron nie ma pełnego zaufania, to leczenie nie ma najmniejszych szans na powodzenie. Pacjent musi mieć pełne przekonanie, że informacje, które powierzy lekarzowi, będą absolutnie bezpieczne – podkreślił Klaudiusz Komor. Dodał również, że wdrażanie innowacji z zakresu ezdrowia wymaga szczególnej ostrożności, ponieważ mogą one mieć poważne konsekwencje dla życia i zdrowia pacjentów.
Odnosząc się do dotychczasowych doświadczeń, zauważył: – Mamy już tutaj niezbyt dobre doświadczenia. Wprowadziliśmy erecepty, wprowadziliśmy ezwolnienia i natychmiast powstały receptomaty i zwolnieniomaty, czyli prawo niestety nie nadąża za tym, jak „pomysłowe” osoby próbują je naginać.
Wiceprezes Komor zwrócił również uwagę na rosnące wyzwania związane z wizerunkiem lekarzy i lekarzy dentystów w mediach i Internecie. Podkreślił potrzebę skutecznych narzędzi prawnych i organizacyjnych, które pozwolą chronić dobre imię przedstawicieli zawodów medycznych. Wiceprezes samorządu lekarskiego wskazał na problem fałszywych opinii, nieuczciwej promocji oraz tworzenia sztucznych autorytetów medycznych w sieci, co może prowadzić do poważnych strat zawodowych, utraty zaufania publicznego, a nawet zagrożenia zdrowia i życia pacjentów. – Prawo jeszcze nie jest doskonałe w tym zakresie. Potrzebujemy dostosowania go w zakresie zawodów zaufania publicznego, ponieważ każdy hejt, każde uderzenie w wizerunek, powoduje niepowetowane straty. Czasami poprzez taki atak nigdy już nie udaje się tak zupełnie odbudować wizerunku kogoś, którego całe życie zawodowe opiera się na wizerunku. Dlatego potrzebujemy zarówno prawa, które będzie o tym myśleć, ale również bardzo skrupulatnego przestrzegania tych przepisów i szybkich sposobów na usuwanie z sieci fałszywych treści – przyznał.
AI nie zdecyduje o terapii
W kontekście rozwoju sztucznej inteligencji Klaudiusz Komor podkreślił, że choć AI może wspierać diagnostykę i analizę danych medycznych, to jej pełne zastąpienie lekarza jest obecnie niemożliwe i potencjalnie niebezpieczne. Zaznaczył, że systemy AI powinny być traktowane jako narzędzia wspomagające, działające pod nadzorem lekarza, który ponosi pełną odpowiedzialność za decyzje kliniczne.
– Cieszymy się, że sztuczna inteligencja się rozwija. Trzymamy rękę na pulsie, chociażby przez NIL IN – Sieć Lekarzy Innowatorów. Uważamy, że należy z niej korzystać, ale cały czas podkreślamy, że to ma być tylko wsparcie, pomoc w pracy lekarza, który tak naprawdę zawsze powinien mieć ostatnie słowo – powiedział wiceprezes NRL
Na zakończenie Klaudiusz Komor podkreślił, że rozwój technologii musi iść w parze z odpowiednimi regulacjami prawnymi i etycznymi, aby zapewnić bezpieczeństwo pacjentów oraz ochronę praw pracowników ochrony zdrowia. Zaznaczył, że odpowiedzialność za decyzje podejmowane przy użyciu nowoczesnych narzędzi zawsze będzie spoczywać na człowieku, a nie na systemach informatycznych.
