Dlaczego powstała Koalicja na rzecz Zdrowia Jamy Ustnej?

Aż 80 proc. mieszkańców Polski zmaga się z chorobami jamy ustnej. Próchnica generuje dla systemu ochrony zdrowia koszty sięgające niemal 4 mld zł rocznie, a brak spójnej edukacji i skutecznej profilaktyki prowadzi do narastania problemów zdrowotnych oraz dodatkowych obciążeń finansowych.

Według raportu Health Inclusivity Index osoby o niskiej świadomości zdrowotnej generują nawet trzykrotnie wyższe koszty leczenia, podczas gdy wzrost wiedzy mógłby przynieść oszczędności rzędu 16 mld zł rocznie.

Profilaktyka powinna być standardem

Wiceprezes NRL Paweł Barucha podkreśla kluczowe znaczenie działań zapobiegawczych. – Profilaktyka stomatologiczna to najbardziej opłacalna inwestycja w zdrowie publiczne. Każda złotówka przeznaczona na edukację i wczesne działania profilaktyczne zwraca się wielokrotnie w przyszłości. Koalicja pokazuje, że wspólne inicjatywy mogą uczynić profilaktykę realnym standardem, a nie jedynie hasłem – uważa Paweł Barucha.

Podczas inauguracji dr n. med. Agnieszka Gorgoń-Komor, senator RP, zaznaczyła, że prewencja powinna stać się jednym z priorytetów polityki zdrowotnej państwa. – Wydatki publiczne muszą w większym stopniu koncentrować się na profilaktyce, bo to ona jest najskuteczniejszą inwestycją w zdrowie Polek i Polaków. Zdrowie jamy ustnej stanowi integralną część zdrowia całego organizmu – choroby zębów  i przyzębia zwiększają ryzyko schorzeń układu krążenia, stawów czy powikłań ciążowych. Skuteczna profilaktyka wymaga współpracy międzysektorowej – podkreślała senator Gorgoń-Komor.

Program edukacyjny od marca

Do priorytetów koalicji należą: zwiększanie świadomości społecznej w zakresie zapobiegania chorobom zębów i przyzębia, edukacja zdrowotna dzieci od najmłodszych lat oraz opracowanie rekomendacji systemowych dla decydentów. Jednym z pierwszych działań Koalicji będzie program edukacyjny, który ruszy w marcu 2026 r. na Śląsku i obejmie uczniów klas 1-3 szkół podstawowych. Zajęcia przygotują eksperci, a poprowadzą je – w formie wolontariatu – studenci kierunków stomatologicznych.

Naczelna Izba Lekarska zapowiada dalsze zaangażowanie w tworzenie standardów edukacji zdrowotnej, rozwiązań systemowych oraz inicjatyw wzmacniających profilaktykę stomatologiczną w Polsce. Aktywny udział studentów stomatologii, którzy jako wolontariusze poprowadzą zajęcia, stanowi kluczowy wyróżnik tego projektu. Taka formuła przynosi obopólne korzyści: dzieci uczą się od młodych, pełnych energii i zaangażowania przyszłych specjalistów, którzy potrafią przekazywać wiedzę w przystępny i atrakcyjny sposób, natomiast studenci zdobywają cenne doświadczenie w edukacji zdrowotnej oraz w pracy z najmłodszymi pacjentami.

Ze wsparciem biznesu

Siłą koalicji jest różnorodność instytucji, które ją tworzą. W inicjatywę angażują się przedstawiciele administracji publicznej, eksperci medyczni, organizacje pozarządowe, w tym Fundacja Zdrowego Postępu, a także środowisko biznesu reprezentowane przez Konfederację Lewiatan oraz firmy farmaceutyczne, aktywnie wspierające edukację zdrowotną, takie jak Haleon.

Powołanie Koalicji na rzecz Zdrowia Jamy Ustnej stanowi istotny krok w kierunku systemowej zmiany podejścia do profilaktyki stomatologicznej w Polsce. Wspólne działania przedstawicieli różnych sektorów, rozwój konkretnych programów edukacyjnych oraz zaangażowanie zarówno decydentów, jak i przyszłych lekarzy pozwalają z optymizmem patrzeć na poprawę zdrowia jamy ustnej Polaków w nadchodzących latach.

Bez zdrowej jamy ustnej nie ma zdrowego organizmu

Światowy Dzień Zdrowia Jamy Ustnej obchodzony 20 marca został ustanowiony w 2007 r. przez Światową Federację Dentystyczną (FDI), aby podkreślić znaczenie zdrowia jamy ustnej dla ogólnego dobrostanu oraz promować właściwe nawyki higieniczne. Tego dnia odbywa się wiele inicjatyw mających na celu zwiększanie świadomości społecznej w zakresie profilaktyki stomatologicznej. – Bez zdrowej jamy ustnej nie ma zdrowego organizmu – przypominał wiceprezes NRL Paweł Barucha podczas ubiegłorocznego „Okrągłego stołu profilaktyki stomatologicznej”.

Podkreślał, że działania profilaktyczne powinny towarzyszyć nam przez całe życie, zwłaszcza w najmłodszych latach, oraz że kluczowa jest edukacja społeczeństwa w tym obszarze. Zwracał również uwagę na wyzwania, przed którymi może stanąć stomatologia w najbliższych latach. – Nakłady na stomatologię publiczną w ramach NFZ wynoszą obecnie 2 proc. – wskazywał, dodając, że dla jej prawidłowego funkcjonowania i rozwoju konieczne jest co najmniej 4 proc. budżetu Funduszu.

Sylwia Wamej

Źródło: „Gazeta Lekarska” nr 2/2026