Dzień Walki z Depresją: Polacy wciąż zagubieni w systemie pomocy
23 lutego obchodzimy Międzynarodowy Dzień Walki z Depresją, którego celem jest zwiększanie świadomości na temat tej choroby. Depresja należy do najpoważniejszych problemów zdrowotnych na świecie i może rozwijać się m.in. pod wpływem przewlekłego stresu czy presji społecznej. Ponieważ może dotknąć każdego, kluczowe jest jej wczesne rozpoznanie i skorzystanie z profesjonalnej pomocy.
Do najczęstszych objawów depresji należą: uporczywy smutek, przygnębienie i obniżony nastrój, trudność w odczuwaniu radości, lęk, napięcie wewnętrzne i niepokój, brak energii oraz stałe uczucie zmęczenia, spowolnienie, apatia i niechęć do działania, zaburzenia snu, czyli bezsenność lub nadmierna senność, zmniejszony apetyt i spadek masy ciała (rzadziej – zwiększony apetyt i przyrost wagi), problemy z koncentracją i pamięcią, poczucie bezradności i niska samoocena, dolegliwości bólowe, takie jak bóle głowy, brzucha, klatki piersiowej czy nerwobóle.
Leczenie i znaczenie edukacji
Celem leczenia depresji jest zmniejszenie nasilenia objawów, poprawa codziennego funkcjonowania oraz zapobieganie nawrotom. Najskuteczniejsze metody to farmakoterapia i psychoterapia, a czas leczenia jest zawsze dostosowany do indywidualnych potrzeb pacjenta. Upowszechnianie rzetelnej wiedzy o depresji – jej objawach, sposobach zapobiegania i możliwościach leczenia pomaga zmniejszać stygmatyzację oraz zachęca osoby zmagające się z trudnościami do szukania wsparcia.
Raport IP PAN: Polacy o psychologii i pomocy psychologicznej
Z najnowszego badania opublikowanego przez Instytut Psychologii Polskiej Akademii Nauk (IP PAN) wynika, że wiedza Polaków na temat psychologii oraz pracy psychologów wciąż jest niewystarczająca. Wyniki dotyczące tego, jak osoby badane rozumieją, oceniają i przeżywają pomoc psychologiczną, psychoterapeutyczną i psychiatryczną, przedstawiono w raporcie „Pomoc psychologiczna z perspektywy Polek i Polaków”.
Raport skierowany jest m.in. do specjalistów i specjalistek zdrowia psychicznego, którzy mogą poszerzyć swoją zawodową perspektywę o doświadczenia osób korzystających z ich wsparcia. Dokument pokazuje, z jakimi barierami, często niewidocznymi w gabinecie mierzą się pacjentki i pacjenci jeszcze przed pierwszą wizytą oraz jak ich przekonania i obawy wpływają na decyzję o podjęciu terapii.
Autorzy publikacji zwracają uwagę, że psychologowie i psychiatrzy są wciąż często postrzegani negatywnie. Ponad 70 proc. badanych uważa, że kontakt z psychologiem nie jest dobrym sposobem na poradzenie sobie z problemami emocjonalnymi. Podobny odsetek deklaruje podziw dla osób, które próbują radzić sobie samodzielnie, bez korzystania z profesjonalnej pomocy.
Zagubienie w systemie i brak wiedzy o terapii
Psychologowie z PAN podkreślają, że wielu Polaków potrzebujących wsparcia czuje się zagubionych w systemie i nie rozumie różnic między pracą psychologa, psychoterapeuty a psychiatry. Z raportu wynika również, że aż co piąta osoba nie wie, w jakim rodzaju terapii uczestniczy. „Nurty psychoterapii to dla wielu z nas czarna magia. Psychoanaliza, terapia poznawczo behawioralna czy systemowa brzmią obco i nie dają jasnej wskazówki, czego można się spodziewać podczas sesji. To może prowadzić do niezrozumienia, dlaczego proces leczenia wygląda w określony sposób” – komentują autorzy badania.
– Te wyniki jasno wskazują, że w kontekście pomocy psychologicznej, zmagamy się z wieloma stereotypami i brakiem wiedzy. Boimy się też, że ludzie będą nas postrzegać jako „wariatów”, nie wiemy, jak będziemy leczeni i czy diagnoza nie zrujnuje nam kariery. A najchętniej to poczekalibyśmy w domowym zaciszu, aż problemy same się rozwiążą. Zadanie, które stoi przed badaczami i badaczkami Instytutu Psychologii PAN, to oswojenie pracy psychologa i przybliżenie Polkom i Polakom realiów pomocy psychologicznej. Skoro najczęstszą barierą jest przekonanie „poradzę sobie sam”, to potrzebna jest edukacja, która pokaże, że sięgnięcie po pomoc to nie słabość, a psychoterapia to konkretny proces, a nie abstrakcyjna „rozmowa” – podkreślili przedstawiciele IP PAN.
