Pierwszy podręcznik do edukacji zdrowotnej gotowy
Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu przygotował pierwszą w kraju, kompleksową publikację stworzoną specjalnie na potrzeby nowego przedmiotu: edukacji zdrowotnej. Podręcznik łączy aktualną wiedzę medyczną, psychologiczną i społeczną z praktycznymi potrzebami nauczycieli i realiami pracy w szkole.
Wraz z wejściem w życie podstawy programowej obowiązującej od marca 2025 r. szkoły stanęły przed zadaniem prowadzenia rzetelnej, nowoczesnej edukacji zdrowotnej obejmującej zdrowie fizyczne, psychiczne, społeczne i środowiskowe. Odpowiedzią na tę potrzebę jest „Edukacja zdrowotna. Podręcznik dla nauczycieli” pod redakcją dr Jolanty Grzebieluch, dr Barbary Grabowskiej i dr Alicji Basiak‑Rasały z Wydziału Nauk o Zdrowiu UMW.
– Powstanie tego podręcznika doskonale wpisuje się w misję naszej uczelni i kampanię „Zdrowiej wiedzieć” – podkreśla prof. Agnieszka Piwowar, prorektor ds. studentów i dydaktyki UMW. – Chcemy wzmacniać kompetencje zdrowotne społeczeństwa i przeciwdziałać infodemii poprzez upowszechnianie rzetelnej wiedzy.
Jak z kolei zaznacza dr hab. Łukasz Rypicz, dziekan Wydziału Nauk o Zdrowiu UMW, wprowadzenie edukacji zdrowotnej jest ważnym krokiem w kierunku budowania świadomego społeczeństwa. Aby jednak przedmiot spełnił swoją rolę, nauczyciele muszą mieć dostęp do aktualnych, zweryfikowanych naukowo materiałów.
Rzetelne podstawy dla nauczycieli
Podręcznik opracowany na UMW jest pierwszą publikacją przygotowaną od podstaw jako merytoryczne zaplecze dla realizacji nowej podstawy programowej. Zawiera treści dotyczące m.in. profilaktyki chorób, pierwszej pomocy, aktywności fizycznej, zdrowia psychicznego, relacji społecznych, dojrzewania i zdrowia seksualnego, uzależnień, higieny cyfrowej oraz wpływu zmian klimatycznych na zdrowie. Każdy dział powstał we współpracy z ekspertami reprezentującymi różne dziedziny nauk o zdrowiu.
Praktyczne narzędzie, nie zbiór haseł
– Podręcznik został przygotowany tak, by nauczyciel otrzymał nie abstrakcyjne hasła, lecz uporządkowane treści do realnej pracy dydaktycznej – mówi dr Dorota Kiedik, współautorka publikacji. – Rozdziały zawierają wprowadzenia do zagadnień, przeglądy badań, dane epidemiologiczne oraz rekomendacje do pracy z uczniami.
Dr hab. Agnieszka Mastalerz‑Migas, prof. UMW, zwraca uwagę, że edukacja zdrowotna powinna koncentrować się na bezpieczeństwie i dobrostanie młodych ludzi. – Zdrowie psychiczne, pierwsza pomoc, uzależnienia, dojrzewanie, odżywianie, aktywność fizyczna, relacje czy higiena cyfrowa to tematy, z którymi młodzież styka się na co dzień. Podręcznik obejmuje je w sposób całościowy i praktyczny.
Nauczyciele podkreślają, że w dobie nadmiaru informacji szczególnie potrzebne są materiały pomagające oddzielić wiedzę rzetelną od przypadkowych treści z internetu.
– Młodzi ludzie nie mają problemu z dostępem do informacji, lecz z oceną ich jakości – zauważa Lidia Niekraś, nauczycielka edukacji zdrowotnej w I LO w Kłodzku. – Dlatego nauczyciel potrzebuje spójnego, wiarygodnego punktu odniesienia.
Perspektywę uczniów przedstawia Mia Szplit z V LO we Wrocławiu: – Chcemy wiedzy, która jest zrozumiała, spokojna i wiarygodna. Edukacja zdrowotna ma dawać orientację: kiedy reagować, gdzie szukać pomocy, jak rozumieć własne ciało i jak rozmawiać o zdrowiu bez wstydu.
Wspólne przedsięwzięcie ekspertów
Podręcznik jest jednym z filarów ogólnopolskiego programu studiów podyplomowych dla nauczycieli finansowanego przez Ministerstwo Edukacji Narodowej. UMW współtworzy program jako jedna z wiodących instytucji w obszarze nauk o zdrowiu. Publikacja powstała dzięki pracy kilkudziesięciu specjalistów: lekarzy, położnych, psychologów, pedagogów, dietetyków, fizjoterapeutów i ekspertów zdrowia publicznego.
Udostępnienie „Edukacji zdrowotnej. Podręcznika dla nauczycieli” to kolejny krok UMW w kierunku wzmacniania kompetencji zdrowotnych społeczeństwa i wspierania szkół w prowadzeniu nowoczesnej, odpowiedzialnej edukacji opartej na dowodach naukowych. Publikacja jest dostępna bezpłatnie online na stronie Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu.
