Rosnąca liczba prób samobójczych wśród młodych ludzi

W 2025 r. blisko 2 tysiące młodych osób podjęło próbę samobójczą, a 161 nie udało się uratować. W grupie najmłodszych dzieci (7–12 lat) liczba zgonów była wyższa niż rok wcześniej. Z danych policji wynika, że najwięcej prób odnotowano w województwie pomorskim, a najwięcej zgonów na Śląsku.

Eksperci zauważają jednak stopniowy spadek liczby takich zdarzeń oraz rosnące nakłady na psychiatrię dziecięcą. Podkreślają jednocześnie, że wciąż potrzebna jest dalsza edukacja, profilaktyka i systemowe wsparcie.

Co pokazują dane policji?

Z informacji przekazanych przez Komendę Główną Policji wynika, że w 2025 roku odnotowano 1925 prób samobójczych wśród dzieci i młodzieży oraz 161 zgonów. Najwięcej prób miało miejsce w województwie pomorskim (302) i śląskim (299), a najmniej w lubuskim (31) i opolskim (27). Szczególnie niepokojące są statystyki dotyczące najmłodszych. Wśród dzieci w wieku 7–12 lat zarejestrowano 83 próby oraz 5 zgonów. Jednocześnie dane z poprzednich lat wskazują, że wcześniejszy trend wzrostowy został zahamowany i nie obserwuje się już gwałtownych przyrostów liczby prób wśród najmłodszych.

Edukacja jest kluczowa

– Programy edukacyjne włączane do szkół muszą w sposób długoterminowy podejmować tematykę zdrowia psychicznego. To nie jest temat, którego należy się wstydzić – wręcz przeciwnie, z młodymi ludźmi trzeba rozmawiać wprost. W szkołach należy otwarcie mówić o wyzwaniach, przeciwdziałaniu przemocy rówieśniczej, higienie cyfrowej czy sposobach wsparcia – skomentował Dominik Kuc, członek zarządu Fundacji GrowSPACE.

Potrzeba wieloletnich działań

Eksperci podkreślają, że wciąż potrzebne są długofalowe działania w systemie ochrony zdrowia oraz programy profilaktyczne realizowane w szkołach. – Tylko konsekwentne, wieloletnie inicjatywy przynoszą realne efekty. Liczę na to, że Ministerstwo Edukacji Narodowej będzie kontynuować działania przeciw przemocy rówieśniczej, takie jak tydzień profilaktyki czy projekty w ramach Narodowego Programu Zdrowia. Z kolei Ministerstwo Zdrowia powinno utrzymać inwestycje w psychiatrię dzieci i młodzieży, które w 2025 roku osiągnęły rekordowy poziom. W ciągu najbliższych czterech lat do placówek medycznych trafi 4,2 miliarda złotych – podkreślił ekspert.

Sygnały poprawy

– Dane z ostatnich lat pokazują złożony obraz sytuacji związanej z samobójstwami w Polsce. W 2024 roku w populacji ogólnej odnotowano 4850 zgonów z tego powodu, a najnowsze informacje wskazują na spadek tej liczby o niemal 100 przypadków. Każdy taki spadek należy traktować jako ważny sygnał, że działania profilaktyczne, rosnąca świadomość społeczna i większa dostępność pomocy przynoszą wymierne rezultaty – oceniła Danuta Sowińska, suicydolożka.

Wsparcie w kryzysie emocjonalnym

Eksperci podkreślają, że wsparcie młodych osób w kryzysie emocjonalnym zaczyna się od stworzenia bezpiecznej przestrzeni, w której mogą swobodnie mówić o swoich uczuciach, bez obawy przed oceną czy bagatelizowaniem ich doświadczeń.

– Próba samobójcza jest zwykle skutkiem długotrwałego przeciążenia emocjonalnego i braku odpowiedniego wsparcia. Wiele dzieci i nastolatków mierzy się dziś z chronicznym napięciem, poczuciem samotności i trudnościami w regulowaniu emocji. Jednocześnie brakuje im narzędzi do nazywania tego, co przeżywają, oraz przekonania, że rozmowa z dorosłym może realnie pomóc. Dlatego działania profilaktyczne powinny obejmować nie tylko interwencję w sytuacjach skrajnych, lecz także systematyczne wzmacnianie kompetencji emocjonalnych i dostępności wsparcia – dodała Danuta Sowińska.

Rola dorosłych

– Kluczowe są rozwiązania systemowe: edukacja emocjonalna, łatwiejszy dostęp do pomocy psychologicznej oraz wzmacnianie kompetencji dorosłych w rozpoznawaniu sygnałów ostrzegawczych. Dobrostan dzieci i młodzieży kształtuje się przede wszystkim w relacjach. To jakość codziennego kontaktu z dorosłymi, poważne traktowanie ich trudności i możliwość uzyskania wsparcia w odpowiednim momencie mają decydujące znaczenie dla zdrowia i bezpieczeństwa młodych osób – podsumowała Krystyna Piątkowska, psychoedukatorka GrowSPACE.