Lekarze wspominają ikonę odrodzenia samorządu
Środowisko lekarskie wspomina prof. Tadeusza Chruściela, pierwszego szefa odrodzonego samorządu lekarskiego w Polsce. Jako prezes Naczelnej Rady Lekarskiej w latach 1989-1993 odegrał ważną rolę w jego reaktywacji.
11 lutego 2026 r., w 16. rocznicę śmierci prof. Tadeusza Chruściela, delegacja Naczelnej Izby Lekarskiej i Okręgowej Izby Lekarskiej w Warszawie – Mery Topolska-Kotulecka, Krzysztof Herman i Jacek Sowiński – wzięła udział w uroczystej mszy świętej w kościele pw. Św. Karola Boromeusza w Warszawie.
Kim był Tadeusz Chruściel?
Tadeusz Chruściel urodził się 26 stycznia 1926 r. w należącym wówczas do Polski Lwowie. Studiował na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Jagiellońskiego, a dyplom lekarza uzyskał w 1951 r. Pracę zawodową rozpoczął jeszcze w trakcie studiów, gdy został zatrudniony w Zakładzie Farmakologii UJ.
Po uzyskaniu stopnia docenta został samodzielnym pracownikiem naukowym Śląskiej Akademii Medycznej w Katowicach, a w połowie lat 80. XX wieku – kierownikiem Zakładu Farmakologii Klinicznej i Społecznej Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego. Przez wiele lat ze swoją żoną aktywnie działał w Stowarzyszeniu Charytatywnym „Lekarze Nadziei”. Na wieczny dyżur odszedł 11 lutego 2010 r. Spoczywa w Al. Zasłużonych na Cmentarzu Wojskowym na warszawskich Powązkach.
I Krajowy Zjazd Lekarzy
Na I Krajowym Zjeździe Lekarzy, który odbył się w dniach 10-12 grudnia w 1989 r. w Warszawie, Tadeusz Chruściel został wybrany prezesem NRL. W głosowaniu pokonał prof. Jana Nielubowicza. „To był czas szczególny. Jak wspomina prof. Wojciech Maksymowicz, pełniący w I kadencji Naczelnej Rady Lekarskiej funkcję sekretarza, działaczom samorządowym zależało, aby do władz izb lekarskich nie wybierano lekarzy ze starego systemu, tzw. aparatczyków, ponieważ zapadające na zjeździe decyzje i uchwały tworzyły podwaliny organizacyjne odrodzonej samorządności lekarskiej” – pisze Lucyna Krysiak na łamach „Gazety Lekarskiej”.
Okręgowe izby lekarskie powstawały w atmosferze przemian politycznych zachodzących w obliczu upadku komunizmu. „I KZL dobitnie pokazał, że jego wewnętrzne oblicze dotyczące spraw samorządu lekarskiego jest ściśle związane z tym, co dzieje się w kraju. Trudno było wyegzekwować środki na realizację ustawowo przejętych przez samorząd lekarski od państwa nowych obowiązków administracyjnych (ustawa o izbach lekarskich nakazywała samorządowi np. przyznawanie i wystawianie lekarzom prawa wykonywania zawodu czy zorganizowanie Centralnego Rejestru Lekarzy)” – dodaje Lucyna Krysiak.
Cel izb lekarskich
W „Kronice Izb Lekarskich w Polsce w latach 1945-2005” Zygmunt Wiśniewski przytacza słowa pierwszego prezesa NRL po 1989 r. z tamtego okresu. „Dotychczas lekarze działali jak samotne wyspy, izby mają za zadanie połączyć ich w działaniu” – mówił Tadeusz Chruściel. „Od administracji państwowej przejęliśmy rejestrację i wydawanie prawa wykonywania zawodu nie w sposób mechaniczny, ale jakościowo inny niż dotychczas. Wydając je, będziemy sprawdzać nie tylko, czy lekarz posiada dyplom, ale czy odbył staż pod kierunkiem osób, do których izba ma zaufanie” – podkreślił.
