Eksperci odchodzą z Rady MZ w proteście przeciw zmianom w psychiatrii 

Dziewięcioro członków Rady ds. Zdrowia Psychicznego zrezygnowało z pracy przy Ministerstwie Zdrowia, protestując przeciwko kierunkowi zmian w centrach zdrowia psychicznego. W ich ocenie resort odchodzi od modelu psychiatrii środowiskowej, budowanego przez ostatnie osiem lat w ramach pilotażu. 

Sygnatariusze podkreślają, że decyzja jest efektem braku realnego dialogu z ministerstwem. Jak mówi były minister zdrowia Marek Balicki, eksperci nie mają wpływu na kształt reformy, a przedstawiane im materiały są zbyt ogólne, pozbawione analiz i uzasadnień. To, jak wskazują – uniemożliwia merytoryczną ocenę propozycji. 

Planowane zmiany mają wejść w życie po zakończeniu pilotażu 31 grudnia br., a od 1 stycznia 2027 r. CZP miałyby działać według nowych zasad. Kontrowersje dotyczą m.in. finansowania psychiatrii – dziś to ok. 4,5 proc. budżetu NFZ, przy średniej europejskiej 8,7 proc., odejścia od odpowiedzialności terytorialnej, rozdzielenia opieki szpitalnej i ambulatoryjnej, osłabienia roli zespołów środowiskowych. 

Balicki ocenia, że proponowane rozwiązania „oddalają system od podstawowych założeń psychiatrii środowiskowej”. Eksperci oczekują pełnej dokumentacji: raportów, danych, analiz kosztów i efektów. 

Głosy środowiska 

Wśród osób, które złożyły rezygnację, jest m.in. prof. Andrzej Cechnicki. W liście do minister zdrowia deklaruje gotowość do dalszej współpracy, ale tylko przy partnerskim dialogu. Jego zdaniem obecny kierunek zmian oznacza „zaprzepaszczenie reformy”. Podobnie ocenia Tomasz Szafrański, który podkreśla, że decyzja ekspertów to sprzeciw wobec pozorowanego dialogu: „Nie możemy firmować pozorów”. 

Dodajmy, że poza prof. Cechnickim oświadczenie podpisali oraz złożyli rezygnację: Marek Balicki – Komisja Ekspertów do spraw Ochrony Zdrowia Psychicznego przy Rzeczniku Praw Obywatelskich, Barbara Banaś – Stowarzyszenie Otwórzcie Drzwi, Akademia Liderów w Krakowie, Daria Biechowska – ekspert MPH, Instytut Psychiatrii i Neurologii w Warszawie, Izabela Ciuńczyk – Prezes Ogólnopolskiego Stowarzyszenia Centrów Zdrowia Psychicznego, Agnieszka Lewonowska-Banach – Stowarzyszenie Rodzin Zdrowie Psychiczne w Krakowie, Krzysztof Rogowski – Kongres Zdrowia Psychicznego, Tomasz Szafrański – Wolskie Centrum Zdrowia Psychicznego, Katarzyna Szczerbowska – Fundacja eFkropka.

Co dalej z CZP?

Centra zdrowia psychicznego działają od 2018 r. i obejmują dziś opieką ok. 14,7 mln dorosłych w 127 lokalizacjach. Model zakłada szybki dostęp do pomocy blisko domu, wsparcie zespołów mobilnych i asystentów zdrowienia.

Strona społeczna przygotowała własny raport podsumowujący ośmioletni pilotaż. Dokument ma zostać zaprezentowany pod koniec maja w kilku miastach. Eksperci oczekują, że jego wnioski zostaną uwzględnione przy projektowaniu nowego systemu.