Czy podcinać wędzidełko podjęzykowe u dzieci?

Skrócone wędzidełko podjęzykowe ogranicza dziecku prawidłowe ruchy języka prowadząc m.in. do zaburzenia ssania, rozwoju chorób przyzębia, wad zgryzu i wad wymowy. Wywiad z dr. n med. Michałem Michalikiem, specjalistą otolaryngologiem, chirurgiem głowy i szyi.

Dr. n med. Michał Michalik

Co to jest wędzidełko podjęzykowe?

Wędzidełko podjęzykowe, najprościej mówiąc, to miękki twór włóknisty, cienka błonka, która łączy dolną część języka z dnem jamy ustnej. Prawidłowo rozwinięte wędzidełko charakteryzuje się dużą elastycznością i pozwala na swobodne ruchy językiem w obrębie całej jamy ustnej.

Czasami zdarza się, że wędzidełko jest zbyt krótkie (ankylogossia) i wtedy w znaczący sposób ogranicza ruchy języka. Skrócenie wędzidełka występuje w różnym stopniu i nasileniu, od lekkiego napięcia po silne zgrubienie, a nawet do całkowitego unieruchomienia języka.

Jak rozpoznać, że nasze dziecko ma skrócone wędzidełko podjęzykowe?

Pierwszej, wstępnej oceny wędzidełka u dzieci w wieku przedszkolnym i starszym mogą dokonać nawet sami rodzice, prosząc by wykonało ono kilka prób, np. spróbowało sięgnąć językiem do brody i do nosa. Jeśli rodzic zauważy, że dziecko ma z tym duży problem, a końcówka języka przybiera charakterystyczny kształt serca zamiast owalu, możemy podejrzewać, że nasze dziecko ma skrócone wędzidełko.

Natomiast w przypadku niemowląt problem skróconego wędzidełka można zaobserwować podczas pierwszych prób karmienia piersią. Prawidłowe i efektywne ssanie wymaga uniesienia brodawki językiem do wałka dziąsłowego. Silnie pracująca przednia część języka „wytłacza” pokarm z brodawki i ruchem podającym ku tyłowi przesuwa go do połknięcia.

W przypadku skróconego wędzidełka niemowlę ma ograniczone możliwości podniesienia i dociśnięcia brodawki, jego ssanie jest wtedy nieefektywne, dziecko często płacze podczas karmienia, a według American Academy of Otolaryngology, dzieci z powodu skróconego wędzidełka słabiej przybierają na wadze.

Jakie konsekwencje wiążą się z tą wadą?

W przypadku, gdy skrócone wędzidełko nie zostanie zdiagnozowane w pierwszych dniach życia i dziecko nie zostanie poddane zabiegowi frenotomii, czyli podcięciu wędzidełka, to od samego początku kształtuje się u niego nieprawidłowy wzorzec ssania, połykania i żucia, co w konsekwencji prowadzi do wad zgryzu i nieprawidłowej artykulacji.

W języku polskim prawidłowa wymowa wielu głosek, takich jak: t, d, n, l, r, sz, ż, cz, dż, wymaga uniesienia czubka języka do górnego wałka dziąsłowego, co przy skróconym wędzidełku jest niemożliwe do wykonania. Dziecko ze skróconym wędzidełkiem pomimo wysiłku i starań będzie realizowało te głoski w sposób nieprawidłowy.

Podsumowując, skrócone wędzidełko podjęzykowe w znacznym stopniu ogranicza dziecku prawidłowe ruchy języka, co w konsekwencji prowadzi do: zaburzenia ssania, nieprawidłowego połykania i żucia, nadmiernego ślinienia, rozwoju chorób przyzębia, wad zgryzu, wad wymowy takich jak seplenienie międzyzębowe, rotacyzm. Problem skróconego wędzidełka to problem nie tylko najmłodszych, u młodzieży skrócone wędzidełko powoduje trudności w całowaniu, a u ludzi starszych wysuwanie protez.

Kiedy najlepiej wykonać zabieg podcięcia wędzidełka?

Powiedzenie w tym przypadku: im szybciej, tym lepiej, jest jak najbardziej zasadne. Decydując się na zabieg podcięcia w jak najwcześniejszym wieku, stwarzamy dziecku od samego początku najlepsze warunki do budowania prawidłowych wzorców fizjologicznych – pokarmowych oraz w późniejszym czasie artykulacyjnych.

Kto powinien podjąć decyzję o zabiegu?

Decyzja o podcięciu wędzidełka powinna być poprzedzona konsultacją logopedyczno-laryngologiczną, na której lekarz laryngolog dokona oceny budowy i ruchomości języka oraz wędzidełka, a logopeda oceni, czy i w jakim stopniu skrócone wędzidełko będzie mogło mieć wpływ na prawidłowy rozwój mowy. Następnie lekarz laryngolog dobierze odpowiednią metodę podcięcia skróconego wędzidełka.

Jak wygląda zabieg frenotomii?

Zabieg frenotomii wykonuje się zazwyczaj w znieczuleniu miejscowym i trwa on kilka minut. W miejscu podcięcia, po ustąpieniu znieczulenia, mały pacjent może odczuwać delikatne pieczenie. Dlatego do końca dnia można podawać mu zimne napoje lub lody, aby schłodzić i w naturalny sposób znieczulić powstałą pod językiem delikatną rankę.

Czy sam zabieg wystarczy, aby usprawnić język?

Frenotomia nie rozwiązuje problemu. Aby usprawnić język, trzeba wykonywać ćwiczenia, które powinno się rozpocząć w ciągu trzech dni od wykonania zabiegu. Dziecko powinno być objęte opieką logopedyczną i rozpocząć ćwiczenia pionizacji języka. W przypadku bardzo małych dzieci, które nie są jeszcze w stanie samodzielne ćwiczyć, logopeda wykonuje masaże, które mają na celu zapobieganie powstawaniu blizn i zrostów.


Uwaga: od 1 września seniorzy nie zapłacą ani złotówki za wybrane medykamenty. Więcej o bezpłatnych lekach dla seniorów (pełna lista, opinie, analizy) znajdziesz tutaj.

Powiązane aktualności

komentarzy 8

Skomentuj
  1. Avatar
    Aneta Kowal
    Paź 10, 2017 - 10:27 AM

    Myślę, że warto wykonać laserowe podcięcie wędzidełka, mojej córce bardzo pomogło 🙂

    ODPOWIEDZ
  2. Avatar
    balumed
    Mar 18, 2019 - 01:31 PM

    Zgadza się, czasami podcięcie wędzidełka jest konieczne.

    ODPOWIEDZ
  3. Avatar
    Małgorzata Stefańska
    Sty 05, 2020 - 05:41 PM

    W jakim wieku podcinała pani corce wędzidełko jaką metoda czy po zabiegu trzeba ćwiczyç język czy xrobili to podczas 1 zabiegilu

    ODPOWIEDZ
  4. Avatar
    Karol Zielak
    Sty 14, 2020 - 11:58 PM

    Witam,

    Moja corka ma rok i jeden miesiac. Czy to nie jest za pozno na taki zabieg ?

    ODPOWIEDZ
    • Avatar
      Anuśkowa
      Sty 31, 2020 - 06:14 PM

      DO 3 ROKU ŻYCIA NAJPÓŹNIEJ, ale im wcześniej tym lepiej. U mojego syna krótkie wędzidełko podjęzykowe zdiagnozowała położna laktacyjna w pierwszej dobie życia. Miałam nawet skierowanie do chirurga dziecięcego. Na pierwszej wizycie u pediatry powiedziałam o tym a lekarz stwierdził, że jak mnie piersi nie bolą podczas karmienia to żeby tego nie robić. (Owszem piersi mnie nie bolały, ale dziecko ssało często a krótko. Przystawiałam nawet co godzinę na 10 minut.). Padł argument że to można rozmasować – teraz wiem, że NIE, NIE MOŻNA (można ewentualnie przerwać te błonkę masując za mocno). Za namową pediatry odpuściłam to podcięcie i do teraz pluję sobie w brodę. Jak miał 2 lata byłam u laryngologa, który stwierdził, że dziecko musi być starsze i bardziej współpracujące bo nie chce go usypiać. Syn teraz ma 2,5 roku. Mówi baardzo dużo, układa zdania złożone, zna cały alfabet, mówi długie wierszyki, czasami sama jestem w szoku jak szybko się uczy. ALE, no właśnie ale… mówi strasznie niewyraźnie, tak naprawdę tylko ja z mężem go rozumiemy. Zamiast L wymawia J, zamiast SZ i Ś mówi H, zamiast Ż jest J, CZY wymawia jako C, o literce R już nie wspomnę. Wymawia D ale widzę jak opiera język o dolne zęby i wychodzi Di, to samo jest z N – Ni. Wiem, że na pewne zgłoski ma jeszcze czas, dlatego będziemy konsultować z logopedą. Wczoraj byliśmy na wizycie kontrolnej u stomatologa. Pani stwierdziła, że im szybciej tym lepiej. Do 3 roku życia najpóźniej, bo dziecko nabiera nieprawidłowych nawyków przy układaniu języka podczas wymawiania zgłosek. Poleciła zrobić to laserowo najlepiej na NFZ (bo jest taka możliwość). W najbliższym czasie jedziemy do logopedy a potem do chirurga. Wiem już że po podcięciu będziemy musieli dużo ćwiczyć.

      ODPOWIEDZ
      • Avatar
        Sylwia Kruk
        Cze 11, 2020 - 06:13 PM

        Oczywiście im wcześniej tym lepiej wykonać frenotomię, bo wtedy uniknie się nieprawidłowości w obrębie narządu artykulacji i zapobiegnie powstawaniu wad wymowy. Zdarzyło mi się jednak na taki zabieg kierować dorosłego pacjenta, a najczęściej miałam np. Podczas badań przesiewowych w przedszkolu, dzieci 5, 6 letnie, które miały wady wymowy w efekcie skróconego wędzidełka. Jako logopeda zapewniam, że da się z powodzeniem taki zabieg przeprowadzić, tyle że wyprostowanie nabytych nieprawidłowości w mówieniu i wyeliminowanie potencjalnych dysfunkcji jest bardziej czaso- i pracochłonne.

        ODPOWIEDZ
      • Avatar
        Anna logopeda
        Cze 11, 2020 - 08:01 PM

        Nie ma czegoś takiego, jak do 3 roku życia najpóźniej – to znaczy zabieg frenotomii można wykonać w każdym wieku, nawet dorosłym. Oczywiście im wcześniej tym lepiej, ale nie ma jakiejś granicy 3 lat, po której już nie można. Nie rozumiem też, dlaczego ta granicą miałaby być akurat granica 3 lat, bo dzieci w tym wieku mówią już dawno – mówię tu oczywiście o prawidłowym przebiegu rozwoju mowy.

        ODPOWIEDZ
  5. Avatar
    Sylwia Bochnacka
    Cze 11, 2020 - 06:22 PM

    W artykule brakło mi informacji na temat wędzidełka wargi górnej, które też często wymaga podcięcia podczas zabiegu zwanego FRENULEKTOMIĄ.
    Z doświadczenia logopedycznego wiem że zarówno dolne jak i górne wędzidełko mogą utrudniać rozwój dziecka w aspekcie funkcji prymarnych, jak przyjmowanie pokarmów czy połykanie, a wtórnie wpływać na kształtowanie aparatu artykulacyjnego, co prowadzi do powstania wad wymowy.

    ODPOWIEDZ

Skomentuj

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.