Rząd szykuje zmiany w systemie lekowym
Ministerstwo Zdrowia zapowiada kompleksową przebudowę systemu lekowego. Obejmuje ona zarówno nowelizację ustawy refundacyjnej, nową ustawę o receptach, jak i przygotowanie strategicznego dokumentu Polityka lekowa państwa 2026–2031.
Podczas posiedzenia Parlamentarnego Zespołu ds. Suwerenności Lekowej Polski (15 kwietnia 2026 r.) Mateusz Oczkowski, dyrektor Departamentu Polityki Lekowej i Farmacji MZ, przedstawił harmonogram dalszych prac.
Nowelizacja ustawy refundacyjnej i ustawa o receptach
Projekt nowelizacji ustawy refundacyjnej ma trafić do Sejmu na początku maja. Z kolei projekt ustawy o receptach zostanie skierowany do prekonsultacji pod koniec kwietnia lub na początku maja. Dokument Polityka lekowa państwa zostanie opublikowany 3 lipca 2026 r. W porównaniu z pierwotnymi założeniami wydłużono jego horyzont czasowy – zamiast lat 2026–2030 obejmie okres 2026–2031.
Jak wyjaśnia dyrektor Oczkowski, zmiana ma umożliwić wprowadzenie trzech dwuletnich cykli ewaluacyjnych: „Chcemy, aby dokument był żywy i regularnie aktualizowany. Co dwa lata będziemy weryfikować realizację założeń, wyciągając wnioski z poprzedniej edycji, w której zabrakło systematycznego podsumowania efektów”.
Ustawa o receptach: nowe zasady preskrypcji i odbioru leków
Nowa ustawa o receptach ma kompleksowo uregulować kwestie związane z ordynacją leków. Jednym z kluczowych rozwiązań będzie umożliwienie pacjentom odbioru leków stosowanych w programach lekowych w aptekach ogólnodostępnych za zgodą lekarza i pod warunkiem stabilnego stanu pacjenta.
Rozwiązanie to zastąpi koncepcję tzw. czwartej kategorii dostępności, która – jak przyznał Oczkowski – okazała się nieefektywna: „Model czwartej kategorii wymuszałby dodatkowe wizyty w AOS, gdzie kolejki są już dziś bardzo długie. Mógłby też utrudniać powrót pacjenta do programu w razie pogorszenia stanu zdrowia. Dlatego proponujemy rozwiązanie dla osób leczonych preparatami doustnymi, podskórnymi lub innymi formami niewymagającymi podania dożylnego”.
Pacjent w stanie stabilnym będzie mógł otrzymać lek na okres odpowiadający cyklowi monitorowania w programie lekowym, z odbiorem w aptece. Prace nad nowelizacją trwają od wielu miesięcy i były szeroko konsultowane ze stroną społeczną.
W projekcie znalazły się m.in. obniżenie o 30 proc. dopłat pacjentów do leków produkowanych w Polsce lub z wykorzystaniem polskiego API, powiązanie preferencji z transferem technologii – firmy będą miały 3 lata na uruchomienie produkcji w kraju, w przeciwnym razie zwrócą uzyskane korzyści, preferencje dla krajowych producentów w grupach limitowych, w tym pierwszeństwo przy ustalaniu ceny i pozycji refundacyjnej.
