Nowy inhibitor RAS zatwierdzony przez FDA. Podwaja przeżycie chorych na zaawansowanego raka trzustki
Amerykańska Agencja Żywności i Leków (FDA) w trybie przyspieszonym dopuściła do obrotu daraksonrasib, pierwszy doustny inhibitor RAS dla dorosłych pacjentów z przerzutowym gruczolakorakiem przewodowym trzustki (PDAC) po nieskutecznej chemioterapii lub z przeciwwskazaniami do standardowej terapii wielolekowej. Preparat będzie dostępny w USA pod nazwą Rasonque.
Decyzję wydano ponad pół roku przed planowanym terminem. FDA podkreśliła, że w przypadku raka trzustki: choroby długo przebiegającej bezobjawowo i najczęściej rozpoznawanej dopiero w stadium zaawansowanym szybkie udostępnianie nowych terapii jest kluczowe. Jak mówił pełniący obowiązki komisarza FDA Kyle Diamantas, lek „daje pacjentom realną, długo oczekiwaną możliwość leczenia jednego z najtrudniejszych nowotworów”.
Daraksonrasib jest inhibitorem RAS o wysokiej swoistości. Hamuje aktywne formy białek z tej rodziny, które przekazują sygnały proliferacyjne w komórkach nowotworowych. Mutacje w szlaku RAS występują w ponad 90 proc. przypadków PDAC, a większość dotyczy genu KRAS: kluczowego „silnika” wzrostu guza.
W międzynarodowym badaniu klinicznym z udziałem 500 pacjentów terapia wydłużyła medianę przeżycia do 13,2 miesiąca (w porównaniu do 6,7 miesiąca). Ciężkie działania niepożądane wystąpiły u 43,6 proc. pacjentów leczonych daraksonrasibem. Najczęstsze objawy to wysypka, biegunka, nudności, zmęczenie oraz zapalenia błony śluzowej jamy ustnej. Większość chorych mogła kontynuować terapię bez istotnych przerw. Lek stosuje się w drugiej linii leczenia, ale jak wskazuje prof. Lucjan Wyrwicz z Narodowego Instytutu Onkologii w Warszawie jego profil bezpieczeństwa i precyzja działania otwierają drogę do badań w pierwszej linii.
Aby Rasonque był dostępny w Polsce, konieczne jest rejestracja przez Europejską Agencję Leków (EMA) – taka procedura rozpoczęła się w lipcu – oraz decyzja o refundacji. Do tego czasu jedyną możliwością wcześniejszego dostępu pozostaje udział pacjentów w międzynarodowych badaniach klinicznych.
Równolegle trwają prace nad profilaktyką genetyczną. Badacze z Johns Hopkins University testują eksperymentalną szczepionkę mKRASVAX, ukierunkowaną na mutacje KRAS u osób zdrowych, obciążonych wysokim ryzykiem dziedzicznym. W pierwszej fazie badań odpowiedź immunologiczną uzyskano u 90 proc. uczestników, a u części utrzymywała się przez dwa lata. To jednak wciąż wczesny etap, potwierdzenie skuteczności wymaga wieloletnich obserwacji.
