Rząd wydłuża dostęp do „tabletki dzień po” w aptekach
Ministerstwo Zdrowia zdecydowało o przedłużeniu programu pilotażowego dotyczącego dostępu do antykoncepcji awaryjnej, realizowanego w aptekach przez wystawianie recept farmaceutycznych. Zgodnie z projektem rozporządzenia z 5 maja, pilotaż potrwa do 30 czerwca 2028 r.
Resort przypomina, że obecne przepisy, obowiązujące od 29 kwietnia 2024 r. – umożliwiają uproszczony dostęp do preparatów z octanem uliprystalu dzięki świadczeniu usług farmaceutycznych w aptekach ogólnodostępnych. Mechanizm ten wypełnia lukę prawną i zapewnia pacjentkom możliwość szybkiego uzyskania antykoncepcji awaryjnej bez konieczności wcześniejszej wizyty lekarskiej.
Decyzja o wydłużeniu pilotażu wynika z potrzeby zagwarantowania ciągłości dostępu do tego typu świadczeń. W pierwszym roku funkcjonowania pilotażu (1 maja 2024 – 30 kwietnia 2025) przeprowadzono 24 487 wywiadów farmaceutycznych. W 22 601 przypadkach – czyli w 92,3 proc. – zakończyły się one wystawieniem recepty farmaceutycznej na produkt zawierający octan uliprystalu. W tym samym okresie odnotowano również znaczący wzrost liczby wydanych opakowań preparatów z octanem uliprystalu – z 121 045 w roku poprzedzającym pilotaż do 162 681 po jego wdrożeniu. Oznacza to wzrost o 41 636 opakowań, czyli o 34,4 proc.
Ministerstwo interpretuje te dane jako dowód na zwiększoną dostępność i częstsze korzystanie z antykoncepcji awaryjnej, co jest bezpośrednim efektem uruchomienia uproszczonej ścieżki uzyskania recepty w aptece. Dodajmy, że jeśli pacjentka potrzebuje recepty na antykoncepcję awaryjną, w ramach programu pilotażowego może ją uzyskać nie tylko od lekarza, lecz także bezpośrednio u farmaceuty w aptece. Z usługi mogą skorzystać osoby, które ukończyły 15 lat. Farmaceuta potwierdza wiek na podstawie dokumentu ze zdjęciem.
Po zgłoszeniu się do apteki i poproszeniu o antykoncepcję awaryjną farmaceuta przeprowadza wywiad, ocenia wskazania oraz kwalifikuje pacjentkę do wystawienia recepty farmaceutycznej. Pacjentka zostaje przyjęta w wydzielonym, zapewniającym prywatność pomieszczeniu. Następnie odbywa rozmowę z farmaceutą, który przeprowadza wywiad, ocenia zasadność i bezpieczeństwo wydania leku, omawia sposób jego przyjęcia oraz odpowiada na wszystkie pytania. Jeśli po wywiadzie farmaceuta uzna, że wydanie leku jest uzasadnione i bezpieczne, wystawia receptę farmaceutyczną, co umożliwia natychmiastowe wykupienie preparatu.
