Szpitale pod lupą. Nowe wskaźniki kosztów pracy i kolejne narzędzia kontroli wynagrodzeń
Od 10 listopada obowiązują przepisy wprowadzające trzy nowe wskaźniki jakości dotyczące kosztów zatrudnienia w szpitalach. Dzięki nim Ministerstwo Zdrowia będzie mogło dokładniej analizować wydatki placówek na personel oraz ich relację do środków otrzymywanych z NFZ.
Nowe rozwiązania wprowadza rozporządzenie ministra zdrowia z 16 października 2026 r. zmieniające ogólne warunki umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Pierwszy wskaźnik pokaże, jaki udział przychodów z NFZ szpitale przeznaczają na płace. Uwzględnione zostaną wszystkie koszty personelu, niezależnie od formy zatrudnienia, w tym etaty, kontrakty i umowy cywilnoprawne.
Drugi parametr określi udział kosztów umów o pracę w całkowitych wydatkach kadrowych, pozwalając ocenić proporcje między zatrudnieniem etatowym a innymi formami współpracy. Trzeci wskaźnik będzie mierzył, jaka część środków przeznaczanych na wynagrodzenia trafia do pracowników wykonujących zawody medyczne.
Nowe wskaźniki są kolejnym elementem działań resortu zdrowia zmierzających do większej kontroli wydatków płacowych w ochronie zdrowia. W maju tego roku minister zdrowia Jolanta Sobierańska-Grenda wskazywała, że w niektórych szpitalach koszty wynagrodzeń przekraczają wartość całego budżetu placówki. W Ministerstwie Zdrowia pojawiały się wówczas propozycje ograniczenia udziału wydatków płacowych do 60-70 proc. budżetu szpitala.
Ustawa peselowa i identyfikacja „kominów płacowych”
Od 5 sierpnia obowiązuje także tzw. ustawa peselowa. Jej celem jest identyfikacja wysokich wynagrodzeń i wieloetatowości wśród personelu medycznego poprzez powiązanie danych płacowych z numerami PESEL lub numerami prawa wykonywania zawodu. Informacje będą trafiać do Ministerstwa Zdrowia, NFZ oraz Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji. Szpitale mają przekazać wymagane dane do 30 listopada 2026 r., a pozostałe podmioty lecznicze do 15 listopada. Prezentacja wyników analiz planowana jest na styczeń 2027 r.
Limity wynagrodzeń coraz bliżej
Równolegle trwają prace nad ustawą wprowadzającą limity wynagrodzeń i czasu pracy personelu medycznego. Senat przyjął ją 6 listopada wraz z poprawkami.
Projekt przewiduje maksymalną stawkę godzinową na poziomie ok. 247 zł brutto, co odpowiada blisko 39,6 tys. zł brutto miesięcznie przy pełnym etacie. Ograniczone mają zostać także łączne zarobki medyków w publicznym systemie ochrony zdrowia do ok. 79,2 tys. zł brutto miesięcznie oraz czas pracy do 320 godzin miesięcznie.
Nowe przepisy mają również uzależnić możliwość dodatkowego zatrudnienia od zgody głównego pracodawcy oraz ograniczyć niektóre formy kontraktowania usług medycznych. Senackimi poprawkami Sejm zajmie się podczas posiedzenia zaplanowanego na 17-19 listopada.
