Piotr Kościelniak Zatrzymać przemoc

Nacechowane nienawiścią zachowania wobec lekarzy wymagają zdecydowanej reakcji. Nie chodzi bowiem tylko o agresję fizyczną, ale także o groźby i hejt w internecie.

Takie zachowania, często anonimowe (lub pozornie anonimowe), prowadzą bowiem prostą drogą do przemocy i tragicznych zdarzeń, których ofiarą padają lekarze, pielęgniarki czy ratownicy medyczni. Jaka w tym wszystkim może być rola samorządu lekarskiego i organów państwa, w tym Policji?

Tuż przed zamknięciem tego wydania „Gazety Lekarskiej” w siedzibie NIL odbyło się spotkanie z przedstawicielami Centralnego Biura Zwalczania Cyberprzestępczości. Tematem rozmów był przede wszystkim internetowy hejt i przypadki kradzieży tożsamości lekarzy i lekarzy dentystów. Omawialiśmy również ostatnie wycieki danych z systemów elektronicznej dokumentacji medycznej i kwestię odpowiedzialności lekarzy jako administratorów danych – czyli to, co jest naszym tematem numeru.

Czego dowiedzieliśmy się od Policji? Ochrona przed atakami ransomware, w tym takimi, które dotykają polskich szpitali, a także zabezpieczanie szokujących pod względem skali wycieków informacji medycznych to obecnie jedno z najważniejszych zadań CBZC. Jeżeli chodzi o hejt, to możliwości samej Policji są skromniejsze – najczęściej do  działania wymagany jest wniosek samego lekarza.

Jak się do tego zabrać? Przedstawiciele CBZC podkreślali, że fundamentalne jest zabezpieczenie dowodów – w przypadku wpisów w internecie wykonanie zrzutu ekranu, skopiowanie paska adresu, zabezpieczenie kontekstu – innych komentarzy czy tekstów dotyczących konkretnego wpisu (porada policyjnych praktyków: aby uniknąć prób kasowania wpisów przez osoby, które chcemy zgłosić, warto przestawić smartfon w tryb samolotowy – wówczas wszelkie aktualizacje wątków w sieciach społecznościowych zostaną wstrzymane).

Najważniejsza jest jednak wola działania – bez zgłoszenia sprawa nie ruszy z miejsca. W takich przypadkach zachęcamy do kontaktu z Naczelną Izbą Lekarską – z Rzecznikiem Praw Lekarzy NIL – oraz organami ścigania. Pomoże to nam także w ocenie rzeczywistej skali zjawiska. „Gazeta Lekarska” wielokrotnie zajmowała się tematyką agresji wobec lekarzy, ataków fizycznych i werbalnych, a także reakcją na cyberprzestępstwa oraz internetowy hejt. Publikowaliśmy poradniki, braliśmy udział w akcji „Bezpieczny Lekarz”.

W jednym z najbliższych wydań zajmiemy się tym tematem ponownie – tym razem wspólnie z ekspertami z Centralnego Biura Zwalczania Cyberprzestępczości. Wyjaśnimy, kiedy, w jaki sposób i jaką drogą informować służby. Sprawdzimy, kiedy lekarz powinien skorzystać z pomocy Naczelnej Izby Lekarskiej lub okręgowych izb, kiedy sprawą zajmą się prokuratura i policja z urzędu, a w jakich sytuacjach potrzebny będzie własny wniosek. Pokażemy również, jakie treści i informacje trzeba zabezpieczyć, aby zgłoszenie było efektywne. Bo trzeba reagować.

Piotr Kościelniak

Źródło: „Gazeta Lekarska” nr 11/2026