Korzystna dla Polski decyzja w sporze z Pfizerem. Sąd uchylił zajęcie środków PAŻP 

Belgijski sąd uznał za bezzasadne zajęcie należności Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej (PAŻP) na rzecz koncernu Pfizer. Sprawa ma związek z wielomiliardowym sporem dotyczącym szczepionek przeciwko COVID-19, których Polska nie odebrała. Najnowsze rozstrzygnięcie nie oznacza jednak zakończenia postępowania. 

Francuskojęzyczny sąd pierwszej instancji w Brukseli 12 listopada 2026 r. uchylił postanowienie umożliwiające Pfizerowi zajęcie środków należących Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej. Chodzi o pieniądze pochodzące z opłat trasowych pobieranych za pośrednictwem Europejskiej Organizacji ds. Bezpieczeństwa Żeglugi Powietrznej (EUROCONTROL). Rozstrzygnięcie zapadło po rozpatrzeniu sprzeciwów wniesionych przez Skarb Państwa, reprezentowany przez ministra zdrowia oraz PAŻP. Dotyczyły one postanowienia z 25 czerwca 2026 r., na podstawie którego koncern dokonał zajęcia wierzytelności Agencji. 

Sąd przyznał rację stronie polskiej, uznając zajęcie za bezzasadne. Potwierdził, że środki z opłat trasowych stanowią własność PAŻP, a nie Skarbu Państwa. Agencja ma odrębną osobowość prawną, własny majątek i samodzielnie prowadzi gospodarkę finansową. Nie odpowiada zatem za zobowiązania państwa wynikające z umowy na zakup szczepionek przeciwko COVID-19. 

Ministerstwo Zdrowia oceniło wyrok jako istotny dla ochrony interesów Polski. Podkreśliło, że rozstrzygnięcie potwierdza stanowisko strony polskiej, zgodnie z którym należności PAŻP nie powinny podlegać egzekucji w sporze, którego Agencja nie jest stroną. 

Sprawa jest następstwem konfliktu między Polską i koncernami Pfizer oraz BioNTech dotyczącego realizacji umowy na dostawy szczepionek przeciwko COVID-19. W 2022 r. polski rząd odmówił odbioru kolejnych zakontraktowanych dawek oraz zapłaty za nie, powołując się m.in. na zmianę sytuacji epidemicznej i konsekwencje rosyjskiej agresji na Ukrainę. 

Spór trafił do belgijskiego sądu. 1 kwietnia 2026 r. sąd pierwszej instancji orzekł, że Polska ma odebrać około 64 mln dawek szczepionek i zapłacić 5,644 mld zł. Wyrok nie jest prawomocny, jednak podlegał tymczasowemu wykonaniu. Polska wniosła od niego apelację, występując jednocześnie o wstrzymanie jego tymczasowej wykonalności do czasu rozpoznania odwołania. Ministerstwo Zdrowia poinformowało o tych działaniach 3 sierpnia 2026 r. 

W związku z próbą wyegzekwowania należności Pfizer doprowadził do zajęcia wierzytelności PAŻP. Na początku lipca EUROCONTROL poinformował Agencję o zablokowaniu środków pochodzących z opłat nawigacyjnych. Stanowią one podstawowe źródło finansowania jej działalności. Najnowszy wyrok dotyczy wyłącznie dopuszczalności egzekucji z należności Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej. Nie uchyla kwietniowego orzeczenia zobowiązującego Polskę do odbioru szczepionek i zapłaty na rzecz koncernów farmaceutycznych. 

Rozstrzygnięcie z 12 listopada nie jest jeszcze prawomocne. Ministerstwo Zdrowia zapewnia, że nadal korzysta z dostępnych środków prawnych, nie ujawnia jednak szczegółów argumentacji ani planowanych działań procesowych ze względu na trwające postępowania. Ostateczny wynik wielomiliardowego sporu Polski z Pfizerem i BioNTech pozostaje zatem otwarty.