Dezinformacja uderza w szczepienia. 6 mld odsłon fałszywych treści
Dezinformacja zdrowotna coraz silniej wpływa na decyzje dotyczące profilaktyki. Jak wskazywano podczas posiedzenia parlamentarnego zespołu ds. HPV, głównym celem fałszywych przekazów pozostają szczepienia. Według danych Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu aż 54 proc. takich narracji dotyczy immunizacji, zwłaszcza przeciw HPV i COVID‑19.
Eksperci alarmują, że skala zjawiska jest ogromna i realnie wpływa na poziom wyszczepialności w Polsce. Raport Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu obejmuje okres od stycznia 2025 r. do maja 2026 r. W tym czasie odnotowano 32 tys. publikacji w mediach tradycyjnych oraz blisko 350 tys. wpisów w mediach społecznościowych dotyczących dezinformacji zdrowotnej. Łączny zasięg tych treści przekroczył 6 mld odsłon.
Autorzy raportu zwracają uwagę, że dezinformacja coraz częściej przybiera formę pozornie neutralnych porad dotyczących stylu życia, odżywiania czy suplementacji. Coraz częściej wykorzystywana jest także technika autorytetu – powoływanie się na zdyskredytowane publikacje naukowe lub wizerunek osób w lekarskich fartuchach, przedstawiających się jako eksperci.
Z raportu NASK wynika, że współczesna dezinformacja zdrowotna rozwija się w dwóch kierunkach: adaptacji starych narracji do bieżących wydarzeń oraz wykorzystywania tematów zdrowotnych w sporach politycznych i światopoglądowych.
Wioletta Samborska, dyrektorka Centrum Odkryć Medycznych Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu, zapowiedziała uruchomienie jesienią portalu fact‑checkingowego, który ma wspierać odbiorców w weryfikowaniu treści zdrowotnych. Przedstawiciele Ministerstwa Zdrowia poinformowali natomiast o pracach nad spójną strategią komunikacji profilaktycznej, mającą uporządkować rozproszone dziś informacje i ułatwić dotarcie z wiarygodnym przekazem do pacjentów.
Eksperci podkreślali, że jednym z efektów dezinformacji jest niska zgłaszalność do programów szczepień. Według danych Ogólnopolskiego Programu Zwalczania Chorób Infekcyjnych poziom wyszczepienia przeciw HPV w Polsce wynosi obecnie ok. 17–18 proc. – znacznie poniżej celu WHO, zakładającego objęcie szczepieniami 90 proc. dziewcząt do 2030 r. Dla porównania: w Wielkiej Brytanii wskaźnik ten sięga 85 proc., a w Portugalii 91 proc.
